Oor, gehoor & audiologie

Bone conduction device

Bone conduction device

 Wat is een bone conduction device (BCD/BAHA)?

Onze oren verwerken geluid op twee manieren, namelijk via de lucht (luchtgeleiding) en via het bot (beengeleiding). Door een gehoortest te doen kan men de ernst en het soort gehoorverlies bepalen. Op basis hiervan wordt een passend hoortoestel voor uw gehoor uitgekozen

De meest voorkomende hoortoestellen zijn luchtgeleidingshoortoestellen. Zij vangen het geluid op via een microfoon, versterken het en geven het door via een luidspreker aan de lucht in de gehoorgang via het trommelvlies (het buitenoor) naar de gehoorbeentjes (het middenoor) tot in het slakkenhuis (het binnenoor). Als er een beschadiging of afsluiting is van de gehoorgang, het trommelvlies of de gehoorbeentjes dan kan het geluid het slakkenhuis niet of moeilijk bereiken. Een luchtgeleidingshoortoestel voldoet dan vaak niet maar een bone conduction device (BCD) zou dan een oplossing kunnen zijn. Een BCD wordt ook vaker ook een BAHA of bone anchored hearing aid (merknaam Cochlear), beengeleidingstoestel of botverankerd hoortoestel genoemd. 

Figuur 1a. BCD Cochlear Figuur 1a. BCD Cochlear Audiologisch centrum MUMC   Figuur 1b. BCD van Oticon Medical Audiologisch centrum MUMCFiguur 1b. BCD van Oticon Medical Audiologisch centrum MUMC

Een BCD versterkt het geluid en geeft dit via het bot door aan het slakkenhuis. Bij sommige gehoorverliezen zoals een geleidingsverlies of een gemengd verlies, is een BCD een optie om beter te kunnen horen. Het is ook bedoeld voor mensen die geen conventioneel hoortoestel kunnen (ver)dragen. Bij mensen met een éénzijdige doofheid kan een CROS (een hoortoesteloplossing waarbij een microfoontje aan het dove oor hangt, die het geluid zendt naar een hoortoestel aan het goede oor) of een BCD ook de luistersituatie verbeteren.

Om de BCD te kunnen dragen, wordt er een titanium implantaat in het bot achter de oorschelp aangebracht. Hierop wordt een koppelstuk bevestigd en daarop wordt de BCD vastgeklikt Figuur 2. opbouw van een BCDFiguur 2. Opbouw van een BCD

De BCD vangt geluid op (zie (1) in figuur 3), versterkt het geluid en zet dit om in trillingen. Deze trillingen worden aan de geïmplanteerde schroef door gegeven (2). De schroef zet vervolgens het bot in trilling (3). Het slakkenhuis is ingebed in het bot (rotsbeen). De versterkte geluidstrillingen worden zo direct naar het slakkenhuis doorgegeven. De problemen in de gehoorgang, het trommelvlies en het middenoor worden op die manier omzeild. 

Als iemand een doof oor heeft dan wordt het geluid aan de dove kant opgevangen en via het bot doorgegeven aan het goede oor, waardoor geluiden die van de dove kant komen, toch waarneembaar zijn. 

Figuur 3. Werking BCD KNO audiologisch centrum MUMCFiguur 3: Werking van een botverankerd hoortoestel

 Hoe verloopt het traject?

Als u denkt dat u voor een BCD in aanmerking komt, dan maakt u eerst een afspraak bij de huisarts. Die kan u doorverwijzen voor een gehoortest en informatief gesprek naar het audiologisch centrum en voor een consult bij de KNO-arts. Indien u in aanmerking komt dan wordt u doorverwezen voor het selectietraject. Dit houdt in dat u op basis van de gehoortest een advies krijgt t.a.v. het type BCD. Vervolgens krijgt u een BCD op een hoofdband of beugel een week mee naar huis zodat u deze kunt uitproberen. Na deze week wordt geëvalueerd hoe goed u hoort met de BCD en hoe u de proef ervaren heeft. Uw ervaringen worden besproken met de KNO-arts en de audioloog in ons teamoverleg. Indien u in aanmerking komt voor een BCD en u dat wenst, wordt u op de wachtlijst voor een operatie geplaatst.

Tijdens de operatie wordt de titanium schroef onder algehele of plaatselijke verdoving geïmplanteerd. Dit is een kortdurende ingreep. Na de operatie heeft het bot tijd nodig om rond de schroef te groeien en die aldus te verankeren. Dit duurt meestal 3-4 weken. Bij kinderen wordt een vergelijkbare, maar aangepaste procedure gevolgd.

Uw arts besluit wanneer de BCD op het implantaat geplaatst kan worden. In het audiologisch centrum wordt uw eigen BCD vervolgens op uw gehoorverlies ingesteld. Verder wordt er uitleg gegeven over hoe u deze op het implantaat vast moet klikken, over de bediening en het onderhoud ervan.

Voor meer informatie betreffende BCD’s kunt u uiteraard altijd bij ons terecht.

In onderstaande folders vindt u meer gedetailleerd informatie over het selectietraject, de operatie en het revalidatietraject.

 U kunt ook terecht op de websites van de producenten van de BCD’s: Cochlear en Oticon. Alle afbeeldingen in bovenstaande tekst werden ontleend aan de fabrikanten: Copyright Cochlear Limited en Copyright Oticon Medical Limited.


Folders patiënteninformatie: 

- botverankerd hoortoestel, baha selectietraject en de operatie

- botverankerd hoortoestel, de operatie en de controles

- botverankerd hoortoestel, het vervolgtraject na de eindcontrole


 U kunt ook terecht op de websites van de producenten van de botverankerde hoortoestellen: Cochlear en Oticon.